Met de kennis van nu worden steeds meer mensen gediagnosticeerd met een vorm van neurodiversiteit zoals ADHD en autisme. Voor het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) is dat een reden om eens goed te kijken naar het theorie examen auto, motor en bromfiets. Want er is een kans dat mensen die neurodivers zijn, op een andere manier kijken naar de vragen tijdens het theorie examen. Daarom stelt het CBR nu een onderzoek in. Het doel van het onderzoek is om te bekijken of toekomstige theorie examens beter kunnen aansluiten bij verschillende manieren waarop mensen informatie bekijken en verwerken. Het onderzoek is al een tijdje bezig, maar nog niet afgerond. Niet vreemd, want bij het CBR duren onderzoeken vaak iets langer.
Neurodiverse kandidaten moeten eerlijke kans krijgen
Het onderzoek is al een tijdje aan de gang, maar bevindt zich nog in de testfase. Dit is een groot onderzoek en daarom kan het even duren totdat de onderzoeksresultaten binnen zijn. Er zijn vaak verschillende onderzoeksrondes nodig voordat er conclusies kunnen worden getrokken. Tijdens een theorie examen auto krijgt een kandidaat verschillende vragen op een beeldscherm te zien. Om een vraag goed te beantwoorden, moet iemand de tekst lezen, naar afbeeldingen kijken en bepalen welke informatie belangrijk is.
Maar niet iedereen verwerkt informatie op dezelfde manier. Mensen die ADHD hebben, kunnen bijvoorbeeld hun aandacht anders verdelen. Mensen met autisme kijken vaak op een andere manier naar informatie en verwerken de vraag daardoor ook anders. Dat betekent niet dat zij de verkeersregels minder goed kennen. De manier waarop een examenvraag wordt gesteld, kan wel invloed hebben op of iemand begrijpt waar de vraag over gaat. Het CBR wil dat alle kandidaten een eerlijke kans hebben om het examen succesvol af te leggen. Daarom gaat het CBR onderzoek doen naar het kijkgedrag van kandidaten. Op die manier kan het theorie examen motor, auto en bromfiets duidelijker en toegankelijker worden gemaakt.
Je kunt zelf een handje meehelpen
Behoor je zelf tot een neurodiverse groep omdat je bijvoorbeeld ADHD hebt en wil je graag het CBR een handje helpen? Dat kan, want het CBR zoekt momenteel nog deelnemers. Het onderzoek zit nog in de actieve testfase. De rijopleidingsbranche heeft verschillende oproepen gedaan om deelnemers te vinden. De onderzoeken lopen van juli tot en met september. Het CBR zoekt vooral nog kandidaten die ADHD hebben. Zij moeten in de afgelopen vijf jaar hun rijbewijs hebben gehaald. Ook zoekt het CBR nog kandidaten die het theorie examen al hebben afgelegd en nu bezig zijn met rijlessen voor het praktijkexamen.
Verder is het CBR ook op zoek naar mensen die geen ADHD of autisme hebben. Zij maken onderdeel uit van de controlegroep. De resultaten van deze groep mensen worden vergeleken met die van mensen met ADHD. Voor mensen met autisme wordt niet meer actief gezocht. Het CBR heeft voor die groep voldoende deelnemers gevonden.
Meedoen met het onderzoek
Een onderzoek duurt ongeveer een uur en vindt plaats in Utrecht, Eindhoven, Rijswijk of Arnhem. Tijdens de sessie krijg je vragen auto theorie te zien. Dit lijkt dus op het echte examen. Maar tijdens het maken van het examen wordt er gebruikgemaakt van een eye tracker. Dat is een apparaat dat kan meten waar iemand naar kijkt. Op deze manier kunnen onderzoekers bepalen naar welk deel van een vraag iemand als eerste kijkt. Ook kunnen ze onderzoeken hoelang iemand naar een tekst of afbeelding kijkt.
Alleen meten waar iemand naar kijkt is niet voldoende. Daarom vindt na het beantwoorden van de theorievragen een kort interview plaats. Daarbij krijg je vragen over wat je van de theorievragen vindt. Misschien was een vraag onduidelijk of had je meer aandacht voor een afbeelding. Door de antwoorden te combineren met de resultaten van de eyetracker, krijgen de onderzoekers een beter beeld van hoe het examen door mensen met ADHD of autisme wordt beleefd. Maak je overigens geen zorgen over je auto theorie examen of praktijkexamen. Het gaat puur om wetenschappelijk onderzoek en het heeft geen gevolgen voor je echte examen. Wel krijg je een cadeaubon van 30 euro en worden de reiskosten vergoed.
Examen moet wel eerlijk blijven
Het toegankelijk maken van een examen voor neurodiverse mensen betekent niet dat het examen gemakkelijker moet worden. Iedereen moet over dezelfde kennis en rijvaardigheid beschikken. Daarom moet je nog steeds een online theorieboek auto aanschaffen en theorie leren. Ook is het verstandig om oefenexamens af te leggen. Het CBR probeert het examen objectief en betrouwbaar te houden. Het onderzoek loopt nog door en dat betekent dat de resultaten nog niet van invloed zijn op de huidige theorie examens. De bedoeling is straks dat iedereen een eerlijke kans heeft om het examen succesvol af te leggen, terwijl wel dezelfde eisen aan verkeerskennis blijven gelden.
Laatst gewijzigd: 22 september 2026 « Ga terug naar het nieuws / blog overzicht