Bijna een jaar nieuw theorie examen auto rijbewijs B: zo pakte het CBR dat aan

Het is bijna een jaar geleden dat het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) een nieuw auto theorie examen heeft ingevoerd. Sinds april 2025 is het roer volledig omgegooid en hoef je niet meer over de ‘drie hordes’ (gevaarherkenning, kennis en inzicht) te springen. Het theorie examen auto B is volledig vernieuwd en moderner gemaakt. Divisiemanager Carolien Giesen legde bij RijschoolPro uit hoe het examen tot stand is gekomen.

Niet over één nacht ijs

Uit het interview blijkt dat Giesen niet over één nacht ijs gegaan is. Het examen werd niet alleen logischer ingericht, maar er werd ook gekeken naar de huidige tijd. Met een steeds diversere groep mensen die het auto theorie examen aflegt, werd het ook tijd voor een andere aanpak. Zo besloot het CBR om vragen te stellen in gewone mensentaal en gebruik te maken van beelden die tot leven komen. Op die manier moet duidelijker worden wat het CBR precies met een vraag bedoelt.

Van drie losse delen naar één geheel

Als je voor april 2025 het theorie examen auto aflegde, ken je het vast nog wel: de drie hordes. Het examen bestond uit drie onderdelen: gevaarherkenning, kennis en inzicht. Maar die tijd is geweest. Het examen bestaat nu uit één vloeiend geheel waarin kennis, inzicht en gevaarherkenning samenkomen. Vroeger zakte je als je voor één van die onderdelen een onvoldoende haalde, ook al had je de rest foutloos gemaakt. Maar dat is sinds vorig jaar verleden tijd.

Het CBR stelt dat kandidaten vinden dat dit examen een stuk prettiger werkt. Dat is ook terug te zien in het slagingspercentage: dat is iets gestegen. Maar dat betekent niet dat het examen gemakkelijker is geworden. Je moet nog steeds theorie examen auto leren en beschikken over kennis over onder meer verkeersveiligheid. Het CBR toetst nog altijd of je over de nodige kennis beschikt om veilig een auto te kunnen besturen.

Praten in gewone mensentaal

Een voorbeeld van hoe het examen duidelijker is geworden, maar niet gemakkelijker: de manier van vragen stellen. Het CBR vond dat veel vragen heel ingewikkeld werden gesteld. Kandidaten zakten dan niet vanwege het gebrek aan kennis, maar vooral op hun leesvaardigheid. Het CBR wil niet toetsen of je goed kan lezen, maar of je de theoriestof voldoende beheerst. Daarom is het streven nu om alle vragen te stellen op B1-niveau. Met andere woorden: de teksten zijn in gemakkelijke taal geschreven en een groot deel van de Nederlanders kan dit goed volgen.

Giesen geeft een voorbeeld: in het dagelijks leven noemen we een ‘trottoir’ gewoon ‘een stoep.’ De tijd van dit soort moeilijke woorden is voorbij. Door het verschil in taalkennis te verkleinen, kan iedereen de examenvragen begrijpen. Ook als je niet in Nederland bent geboren of geen hoge opleiding hebt gevolgd.

Beelden die tot leven komen

Een ander voordeel van het nieuwe examen, is het gebruik van beeld. Jarenlang werkte het CBR alleen met stilstaande foto’s. Met name bij het onderdeel gevaarherkenning ging het vaak fout, want je moest aan de hand van een foto beslissen of je moest remmen, gas loslaten of niets moest doen. Maar je staat in de praktijk nooit stil. Het verkeer beweegt altijd.

Daarom heeft het CBR besloten de foto’s deels te vervangen door bewegende beelden. Volgens het CBR is dat een enorme verbetering en komen de animaties veel meer overeen met autorijden in het dagelijks leven. De rijschoolbranche had ook om die verbeteringen gevraagd, want die vond dat de oude methode met foto’s niet ideaal was. Met de nieuwe filmpjes kan de kennis van de auto theorie beter worden getoetst en wordt ook gekeken of kandidaten een situatie kunnen overzien. Je hoeft nu geen trucjes meer te leren bij een foto, maar moet laten zien dat je de situatie begrijpt.

Meer aandacht voor diversiteit en AI

Naast het taalniveau heeft het CBR ook meer aandacht voor hoe onze hersenen werken. Het CBR kijkt daarom naar onderzoeken over mensen die te maken hebben met neurodiversiteit. Denk aan aandoeningen zoals autisme of ADHD. Sommige kandidaten raken afgeleid door drukke afbeeldingen of missen juist details als er te weinig te zien is. In de toekomst wil het CBR het examen meer afstemmen op deze doelgroepen.

Ook op het gebied van technologie zit het CBR niet stil. Het CBR kijkt naar de invoering van kunstmatige intelligentie. Op dit moment moeten kandidaten die geen Nederlands spreken een tolk aanvragen. Dat kost veel extra geld en tijd. De bedoeling is om in de toekomst AI in te zetten, zodat de examens razendsnel vertaald kunnen worden. Daardoor is het auto theorie examen straks inclusiever en goedkoper.

Aandacht voor ADAS

Verder heeft het CBR ook aandacht voor nieuwe technologie in de auto. Auto’s beschikken tegenwoordig onder meer over ADAS (Advanced Driver Assistance Systems). Onder meer Cruise Control en Lane Assist zijn daar voorbeelden van. Er was al een klein beetje aandacht voor deze systemen op het praktijkexamen, maar er wordt nu ook actief naar gevraagd op het theorie examen. Het CBR vindt het namelijk belangrijk dat je weet hoe systemen werken en wat hun beperkingen zijn.

Methode oefenexamens aangepast

De veranderde auto theorie examens betekent ook dat wij onze methodes hebben aangepast. Daardoor kun je dezelfde soort vragen verwachten bij het auto theorie examen oefenen als die je op het echte examen kunt verwachten. Zo weet je of geslaagd zou zijn voor het echte examen, of nog even moet oefenen. Daarmee kun je de kansen dat je slaagt voor het echte examen vergroten.